عالِم و عالِمنما

بین 1 و عالِمنما مرز باریکی وجود داره. مثلا همین امت همیشه در صحنه رو در نظر بگیرید. امان از روزی که چرچیلِ درونِ ما بیدار شه؛ از بام تا شام، مسائل سیاسی جهان رو به زعم خودمون، چنان تفسیر میکنیم که نوام جامسکی هم به گرد پامون نمیرسه. درحالیکه حتی یک کتاب از اوین تافلر هم توی خونه مون پیدا نمیشه.

ماجرا از این قراره که بعضی ها نسبت به موضوعی، علم دارند ولی دیگران فقط درگیر حواشی اون موضوع هستند. فرض کنید یک نفر به جای تحلیلِ شیوه کارگردانی و نقد آثار رومن پولانسکی، ساعتها درباره قتل شارون تیت (همسر باردار پولانسکی) به دست چارلز منسون و تحت تعقیب بودن رومن پولانسکی به جرم تجاوز به دختر سیزده ساله و غیره حرف بزنه. درست مثل عادل فردوسی پور که به جای تحلیل کارشناسانه فوتبال، تمام مغزش پر شده از حواشی جنجال برانگیزی که هیچ ربطی به علم فوتبال نداره. وسط گزارش های بی روح و بی رمقش، یه مشت مزخرفات درباره سایز سوتین زن دیوید بکام و رنگ شورت رونالدو و بواسیر مزمن لیونل مسی، تحویل ملت میده و همه تصور میکنند ماتحت آسمون سوراخ شده و ایشون نزول اجلال فرمودند تا ما را غرق دریای دانش فوتبال شان کنند.

ممکنه یه نفر ساعتها درباره مطلبی حرف بزنه و ما رو با هزاران گیگ، دادههای متنوع درباره یک موضوع خاص مواجه کنه. ولی وقتی حرفاش تموم میشه، چیزی از حرفاش رو به یاد نمیآریم. احساس میکنیم هیچ نگرش خاصی در ما به وجود نیاورده و ذرهای به دانستههای ما اضافه نکرده. هر گاه با چنین آدمی برخورد کردید بدونید که ایشون به جای «دانستن»، دچار «توهّم دانستن» هستند.

عالِم واقعی، ورّاج نیست. درگیر حاشیه نمیشه. مستند صحبت میکنه. اهل کلی گویی نیست. با کلمات بازی نمی کنه. روشن، صریح و مختصر حرف میزنه. حرفاش مثل سنگنوشته، توی مغز ما نقش میبنده. چشم خرد و اندیشه ما رو به افقهای جدیدی باز میکنه و دیدگاه تازهای نسبت به هر آنچه می بینیم، پیدا میکنیم.

+ نوشته شده در یکشنبه ۱۴۰۰/۱۲/۱۵ ساعت 1:8 توسط ناصر تفرشی  |